เลิศ สะแมนแตน
"คนชอบหาเรื่อง(มาเล่า) #นายเลิศ เศรษฐบุตร ...เลิศ..สะแมนแตน by ศตพร วานิชทวีวัฒน์
สยามมีการลงนามในสนธิสัญญาบาวริ่ง กับอังกฤษ ในรัชสมัยล้นเกล้ารัชการที่ 4 ต่อมาพระองค์จึงมีพระราชานุญาติให้สร้างถนนแบบตะวันตกสายแรก เพื่อความสะดวกสำหรับชาวต่างชาติในการใช้รถม้า รถยนตร์ แบบที่เคยใช้ในประเทศตนเอง ตามที่ชาวต่างชาติได้ทูลขอ
ถนนสายนี้ใช้เวลาสร้าง3ปี แล้วเสร็จในปี พ.ศ.2407 และพระราชทานนามว่า ถนนเจริญกรุง
ในสมัยรัชกาลที่5 พระองค์ได้พัฒนาบ้านเมืองให้มีความทันสมัยในแบบชาติตะวันตก แต่ยังขาดระบบขนส่งมวลชนที่ดี นายเลิศ เห็นช่องทางทางธุรกิจ จึงได้เริ่มธุรกิจ รถเมล์ขาว เรือเมล์ขาว ในปี พ.ศ. 2455
ตั๋วใบเดียวเชื่อมต่อการใช้เรือและรถมีการใช้แล้วเมื่อ100ปีที่แล้ว โดยนายเลิศนำมาใช้ในธุรกืจตนเอง
ต่อมามีนักธุรกิจอื่นเปิดเดินรถสายอื่นๆ บ้างก็ทับเส้นทางกันเอง ทำให้เกิดความวุ่นวาย รัฐบาบสมัย ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช จึงมีการจัดตั้ง องค์ก่ารขนส่งมวลชนกรุงเทพ(ข.ส.ม.ก ) ในปีพ.ศ.2518 เพื่อควบคุมระบบขนส่งมวลชน นั่นคือจุดที่รถเมล์ขาวปิดตัวลง
อะไรทำให้นายเลิศ ผู้ได้ฉายา""ผู้มาก่อนกาล"" ประสบความสำเร็จและอยู่ในธุรกิจได้ยาวนานถึง 63 ปี สิ่งนี้ได้สะท้อนออกมาที่โลโก้ หรือตราสัญลักษณ์ของบริษัท เป็นรูปวงกลม บนพื้นสีขาว ตัดของด้วยสีแดงและตรงกลางตัดแบ่งเป็นสี่ส่วนด้วนเส้นแดง หมายถึง หลักพรหมวิหารสี่ ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา
มัคคุเทศก์ประจำบ้านปารฺ์คนายเลิศเล่าว่า ที่ปาร์คนายเลิศเมื่อเริ่มแรกมีเนื้อที่ถึง 64ไร่ ต่อมาขายเนื้อที่เกือบครึ่งให้กับสถานทูตอังกฤษ ก็เพราะ นายเลิศมีธุรกิจหลายอย่าง เช่น เรือเมล์ขาว อู่ต่อเรือ โรงน้ำแข็ง รถเมล์ขาว ฯ นายเลิศไม่เพียงแต่ให้พนักงานพร้อมครอบครัวมาอยู่ที่นี่ ยังมีอาหารเลี้ยงดูให้ด้วย คุณหญิงสิงห์ ภรรยาของท่าน เป็นผู้กำกับดูแลการทำงานของห้องครัวเอง
ให้ใจกันขนาดนี้ ไม่สงสัยเลย ที่มีคนกล่าวขวัญถึง บริการของรถเมล์ขาว ว่า บริการสุภาพ พนักงานแต่งยูนิฟอร์มสีขาวเปะเว่อร์ นายเลิศยังมีการทำกิจกรรม CSR(กิจกรรมที่มีส่วนร่วมรับผิดชอบต่อสังคม) เช่น เมื่อคราวน้ำท่วมใหญ่กรุงเทพฯ ในปี พ.ศ. 2485 นายเลิศนำเรือออกบริการขนส่งประชาชนฟรี
ในรัชสมัยรัชกาลที่6 นายเลิศ เปิดพื้นที่ในปาร์คนายเลิศเพื่อกองเสือป่าได้มาฝึกและพักแรม
ในวันหยุดเปิดปาร์คให้ประชาชนเข้ามาพักผ่อนในปาร์คที่ร่มรื่นไปด้วยต้นไม้ใหญ่ ท่านยังทำคุณาประโยชน์แก่สังคมไทยอีกมากมาย จนได้รับพระราชทาน ราชทินนามเป็น หลวงภักดีนรเศรษฐ์
แม้ร่างกายท่านจะแตกดับตามกฎของธรรมชาติ แต่ความดีนั้นจารึกอยู่บนแผ่นดินไทยให้ชนรุ่นหลังได้รับรู้ว่า ผู้ชายคนนี้ นายเลิศ เศรษฐบุตร นั้นเลิศสะแมนแตนแค่ไหน (ทำไมต้อง""สะแมนแตน"" ต้องติดตามตอนต่อไปนะคะ )
ภาพถ่ายโดย Lee Sataporn:รถเมล์ขาวจำลอง ที่ปาร์คนายเลิศ"