8 วิธีสื่อสารสร้างสุขในครอบครัว
การสื่อสารเป็นทักษะที่มีความสาคัญต่อความสุขและความเข้มแข็งของครอบครัว
การสื่อสารที่ สร้างสรรค์ (constructive communication) ในครอบครัว จะทาให้สมาชิกในครอบครัวเกิดความเข้าใจ และ สร้างบรรยากาศที่ดีในครอบครัว
ดังน้ัน ทุกคนในครอบครัวจึง ควรมีแนวทางที่จะสื่อสารอย่างสร้างสรรค์เพ่ือสร้างสุขให้กับสมาชิกทุก คนในครอบครัว
1. การบอกความรู้สึกนึกคิดของตนเอง
เป็นการสื่อสารที่ทำให้อีกฝ่ายเกิดความเข้าใจที่ถูกต้องว่า เรามีความรู้สึกนึกคิดอย่างไร เช่น พูดว่า
“ฉันคิดว่าคุณทำงานหนักมาก น่าจะหาเวลาไปพักผ่อนกับ ครอบครัวบ้าง”
แทนที่จะพูดโดยใช้ You Message เช่น
“คุณนี่หายใจเข้าหายใจออกก็มีแต่งานอย่างเดียว” เป็นต้น
2. การถามและการรับฟังความคิดเห็นของอีกฝ่าย
เป็นการสื่อสาร 2 ทาง (Two-way communication) คือ นอกจากจะเป็นการสื่อสารจากเราไปยังอีกฝ่ายหนึ่งแล้ว การให้อีกฝ่าย หนึ่งได้มี โอกาสโต้ตอบกลับมา จะทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนกัน ทำให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง ตรงกันมากขึ้น
3. มีการแสดงความชื่นชมและขอบคุณกันในโอกาสที่เหมาะสม เช่น การชมลูกเมื่อลูกช่วยทางาน บ้าน เป็นต้น รวมทั้งให้กาลังใจกัน เมื่อสมาชิกในครอบครัวประสบปัญหาบางอย่างในชีวิต
4. ใช้การสื่อสารที่มีเนื้อหาชัดเจน และตรงต่อบุคคลเป้าหมาย
5. จดจำไว้ว่า “การเป็นตัวอย่างที่ดี มีค่ามากกว่าคำสอน” ดังน้ันคำพูดและการกระทำควรสอดคล้อง กัน เช่น สอนลูกให้เก็บของให้เป็นระเบียบ แต่พ่อก็วางข้าวของ ระเกะระกะ เป็นต้น
6. ใช้คำพูดเชิงบวกที่ให้เกียรติกันในฐานะเพื่อนมนุษย์ แม้แต่กับคนที่มีอายุน้อยกว่า เช่น ถ้าลูกพูดว่า “แม่ ผมอยากกินคุ๊กกี้” แม่ท่ีพูดเชิงลบจะตอบว่า “ไม่มีทางลูก ยังไม่ถึงเวลา” แต่ถ้าแม่พูดเชิงบวก จะตอบว่า “ได้สิลูก เมื่อทำการบ้านเสร็จแล้วนะคะ” เป็นต้น
7. ใช้คำพูดท่ีชัดเจนและเฉพาะเจาะจงในเรื่องที่ต้องการสื่อสาร เช่น เมื่อลูกขอร้องให้ทำอะไร ไม่ ควรพูดว่า “แม่จะทำให้ทีหลัง” ซึ่งไม่เฉพาะเจาะจง แต่ควรพูดให้เฉพาะเจาะจงและชัดเจนว่า “แม่จะทำให้ ตอน 5 โมงเย็นนะลูก” เป็นต้น
8. หลีกเลี่ยงการสื่อสารทางลบ ได้แก่ การใช้สีหน้าบึ้งตึง เฉยเมย เย็นชา การใช้วิธีเงียบไม่พูดเพื่อ หลีกเลี่ยงความขัดแย้ง การพูดที่คลุมเครือไม่ชัดเจนซึ่งอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ รวมถึงการพูด ที่มี ลักษณะสั่งสอน ติเตียน ประชดประชัน
การสื่อสารที่ สร้างสรรค์ (constructive communication) ในครอบครัว จะทาให้สมาชิกในครอบครัวเกิดความเข้าใจ และ สร้างบรรยากาศที่ดีในครอบครัว
ดังน้ัน ทุกคนในครอบครัวจึง ควรมีแนวทางที่จะสื่อสารอย่างสร้างสรรค์เพ่ือสร้างสุขให้กับสมาชิกทุก คนในครอบครัว
1. การบอกความรู้สึกนึกคิดของตนเอง
เป็นการสื่อสารที่ทำให้อีกฝ่ายเกิดความเข้าใจที่ถูกต้องว่า เรามีความรู้สึกนึกคิดอย่างไร เช่น พูดว่า
“ฉันคิดว่าคุณทำงานหนักมาก น่าจะหาเวลาไปพักผ่อนกับ ครอบครัวบ้าง”
แทนที่จะพูดโดยใช้ You Message เช่น
“คุณนี่หายใจเข้าหายใจออกก็มีแต่งานอย่างเดียว” เป็นต้น
2. การถามและการรับฟังความคิดเห็นของอีกฝ่าย
เป็นการสื่อสาร 2 ทาง (Two-way communication) คือ นอกจากจะเป็นการสื่อสารจากเราไปยังอีกฝ่ายหนึ่งแล้ว การให้อีกฝ่าย หนึ่งได้มี โอกาสโต้ตอบกลับมา จะทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนกัน ทำให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง ตรงกันมากขึ้น
3. มีการแสดงความชื่นชมและขอบคุณกันในโอกาสที่เหมาะสม เช่น การชมลูกเมื่อลูกช่วยทางาน บ้าน เป็นต้น รวมทั้งให้กาลังใจกัน เมื่อสมาชิกในครอบครัวประสบปัญหาบางอย่างในชีวิต
4. ใช้การสื่อสารที่มีเนื้อหาชัดเจน และตรงต่อบุคคลเป้าหมาย
5. จดจำไว้ว่า “การเป็นตัวอย่างที่ดี มีค่ามากกว่าคำสอน” ดังน้ันคำพูดและการกระทำควรสอดคล้อง กัน เช่น สอนลูกให้เก็บของให้เป็นระเบียบ แต่พ่อก็วางข้าวของ ระเกะระกะ เป็นต้น
6. ใช้คำพูดเชิงบวกที่ให้เกียรติกันในฐานะเพื่อนมนุษย์ แม้แต่กับคนที่มีอายุน้อยกว่า เช่น ถ้าลูกพูดว่า “แม่ ผมอยากกินคุ๊กกี้” แม่ท่ีพูดเชิงลบจะตอบว่า “ไม่มีทางลูก ยังไม่ถึงเวลา” แต่ถ้าแม่พูดเชิงบวก จะตอบว่า “ได้สิลูก เมื่อทำการบ้านเสร็จแล้วนะคะ” เป็นต้น
7. ใช้คำพูดท่ีชัดเจนและเฉพาะเจาะจงในเรื่องที่ต้องการสื่อสาร เช่น เมื่อลูกขอร้องให้ทำอะไร ไม่ ควรพูดว่า “แม่จะทำให้ทีหลัง” ซึ่งไม่เฉพาะเจาะจง แต่ควรพูดให้เฉพาะเจาะจงและชัดเจนว่า “แม่จะทำให้ ตอน 5 โมงเย็นนะลูก” เป็นต้น
8. หลีกเลี่ยงการสื่อสารทางลบ ได้แก่ การใช้สีหน้าบึ้งตึง เฉยเมย เย็นชา การใช้วิธีเงียบไม่พูดเพื่อ หลีกเลี่ยงความขัดแย้ง การพูดที่คลุมเครือไม่ชัดเจนซึ่งอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ รวมถึงการพูด ที่มี ลักษณะสั่งสอน ติเตียน ประชดประชัน